Oom Hendrik was ‘n trotse man, hy het dit nie altyd baie breed gehad nie, maar het tog dinge gedoen vir mense wanneer hy kon. ‘n Mens sou kon sê hy was ‘n man van imbors, iemand op wie jy kon staatmaak, ‘n man wie se woord sy eer was.
Oom Hendrik was getroud met Ant Bets. Ant Bets was effe anders as Oom Hendrik, nie oor die dinge wat werklik saakgemaak het nie, net oor so paar dinge. Sy was ‘n diepgelowige vrou, ‘n vrou wat haar laaste sny brood vir die bure sou gee en een vir wie haar kinders nooit te veel gevra het nie. Sy was ‘n vrou geknip uit een stuk.
Oom Hendrik was soms ‘n moeilike man, hy was hardkoppig en halstarrig, hy was uitdagend teenoor gesag en het bittermin na enige iemand geluister. Op menigte teepartytjie is gefluister hoe niemand werklik kan verstaan wat Ant Bets maak uithou met Oom Hendrik nie.
Ant Bets het ook soms gewonder.
Sy’t oor die algemeen net haar oë gerol as Oom Hendrik begin moeilik raak het, sy’t hom gelos as hy afgesit het watergat toe om saam met Oom Mike, Oom Visser en Oom Gert ‘n ietsie kouds vir die keel te gaan kry. Sy’t net haar hande saamgeslaan en na die hemel gestaar wanneer Oom Hendrik opgemerk het dat die jong mannetjies se koppe darem erg draai wanneer daai nuwe juffertjie wat by die winkel werk in die straat afstap. Gerugte wou dit hê dat ou Swannie se winkel sommer baie beter doen vandat sy daar beginne te werk het. Swannie se vrou was glo nie vreeslik beïndruk met sy aanstelling aanvanklik nie, maar toe sake begin optel het sy glo maar begin stil raak. Juffrou Klopper was eers werksaam by die watergat, maar die jong mannetjies het laat saans soms begin driftig raak, tot so mate dat ou Piet Pens, die eienaar, haar noodgedwonge moes laat gaan. Die storie van die Klopper-juffertjie is egter ene vir ‘n ander dag.
Die ding is dat Ant Bets nie Oom Hendrik se kuiertjies so saam met sy vriende vreeslik geniet het nie. In haar hart was sy menigtemaal ongelukkig oorlaat sy alleen by die huis was. Op sulke tye het sy haarself maar besig gehou met haar eie goetertjies, dit betaam ‘n ordentlike vrou mos darem nie om oral te loop en kla nie.
Oom Hendrik was bewus van sy vrou se struwelinge in haar gemoed. Soos hy dinge gesien het was sy kuiertjies net dit. Blote tyd saam met sy vriende.
Die probleem was dat Ant Bets wel bewus was van Oom Hendrik se verlede. Hy was glo ‘n rowwe man, ‘n ongetemde hings. Boon-op was sy lewensleuse dat niemand nog ooit van vriendelikheid doodgegaan het nie. Hy was maar altyd orals aan die gesels wanneer die bui hom gepak het, ander tye het hy net met ‘n frons verby mense geloop en dan het hulle hom maar laat begaan.
Met die jare het Ant Bets hom egter begin tem. Aanvanklik het sy geweet dat hierdie selfopgelegde taak nie in enige vrou se broek sit nie, maar sy het kans gesien. Gehoop en geglo dat die Wilde Hings dalk eendag sal toelaat dat hy getem word. Ingebreek word.
Daar was egter altyd so blink sprankeling in Oom Hendrik se oog. Altyd ondeund, altyd reg vir ‘n avontuur, altyd beskikbaar vir die mense wat saakmaak.
Tot op ‘n dag.
Oom Hendrik het verander. Hy het stiller geraak. Die Tannies op die skinder teepaarties het agter bak hande gefluister dat Ant Bets hom finaal getem het. Ant Bets was gelukkiger. Daar was nie meer kuiertjies by die watergat nie, Oom Hendrik was maar altyd in of rondom die huis. As Ant Bets gepraat het van winkels toe dan is Oom Hendrik saam. As Ant Bets gepraat het van gaan kuier by die kinders, dan was die stasiewa alreeds halfpad gepak.
‘n Mens sou kon sê dat Ant Bets gewen het, maar wen en verloor is tog sulke ontoepaslike terme om te gebruik wanneer dit kom by liefde en ander sake van die hart. Oom Hendrik het opgehou kla, hy het ophou uitdaag, hy het niks te sê gehad oor Juffrou Klopper of enige ander vrou nie, Oom Hendrik was net daar, sy oë dowwer as gewoonlik. Jy sien dieselfde kyk soms in die oë van leeus wat groot word in gevangenisskap. ‘n Wilde leeu, die kan jy altyd uitken. Dis in hulle oë, daai kennis van wye vlaktes en bokke jag bly altyd daar. Die hoop van vryheid vergaan nie sommer nie. Leeus wat egter in gevangenisskap gebore word is anders. Hulle ken nie van jag nie, daar is vrees vir ooptes en daar is ‘n sekere erkenning in hulle oë dat hulle nooit werklik Leeu sal wees nie. Hulle weet bloot nie hoe nie.
Dinge het vir baie lank baie goed gegaan tussen Oom Hendrik en Ant Bets. Eendag, soos die tyd maar aanstap, het Oom Hendrik siek geraak. Hy is hospitaal toe. Die nuus was nie goed nie. Hy was siek, miskien het hy ‘n maand oor om te leef. ‘n Rukkie later is Oom Hendrik huis toe, die dokters kon hom nie help nie, dis terminaal, hy kon netsowel rustig by die huis gaan bly. Die nuus was ‘n skok. Onverwagse slegte nuus is altyd.
Op ‘n dag terwyl Oom Hendrik op sy stoel in die wintersonnetjie onder een van Ant Bets se gebreide kombersies oor sy bene sit, begin hy te praat. Hy vertel vir Ant Bets dat hy haar liefhet, nog altyd liefgehad het. Hy vertel haar hoe baie hy alles waardeer het wat sy altyd vir hom gedoen het, hoe geen man ooit ‘n beter vrou sou kon kry nie. Hy vertel haar hoe trots hy op haar is en hoe haar standvastigheid vir hom ‘n baken deur sy lewe was. Ant Bets was verras, sy het bitter min van hierdie dinge geweet, ‘n liefdevolle glimlag het om haar mondhoeke gespeel.
Oom Hendrik het toe opgestaan, haar op die voorkop gesoen en met die trappies afgestap die tuin in. Hier het hy vir haar blomme gepluk, die bossie vir haar gegee en haar stip aangekyk.
“Jy weet my lief”, het hy saggies begin praat, “jy is alles vir my. Ek wens jy het dit geweet voordat dit te laat was.” “Wat ek nou gaan doen, is om af te gaan watergat toe, ek gaan ‘n koue enetjie saam met my vriende vat, die van hulle wat nog daar kuier.”
Ant Bets was effe verbaas, Oom Hendrik het nooit meer sulke dinge gedoen nie. En ek kan julle seker vertel in my woorde of syne, maar die uitkoms is dieselfde.
“Jy sien Bets my lief, vir jou het ek my lewe gegee. Vir jou het ek verander. Vir jou is ek getem. Vir jou was ek in gevangenissakp. Wat jy moet weet is dat ek hierdie dinge vrywilliglik gedoen het, ek het dit gedoen omdat ek jou liefgehad het en nie langer die pyn waarin jy gelewe het kon hanteer nie. Ek hoop jy kon dit sien, ek hoop jy sal dit weet en altyd onthou. En dat jy ook altyd sal onthou dat die idee van ware vryheid nooit vergeet word nie. Vir jou my lief het ek hierdie dinge gedoen, en ek glo en weet dat jy my nou finaal, nadat jy geleer het om my te vertrou, sal toelaat om hierdie een laaste ding vir myself te doen. Want dit my skat, my enigste, is wat liefde is, die geloof en vertroue in die goedheid van ander mense.”
Oom Hendrik is daardie aand in sy slaap oorlede nadat hy van die watergat af terug gekom het. Nadat Ant Bets begin verstaan het, het sy die storie vertel aan haar vriendinne, die van hulle wat verstaan het, het dit vertel aan hulle kinders… hierdie doodeenvoudige ou storietjie van ‘n baie hardkoppige ou man wat sy ou vrou so liefgehad het, dat hy bereid was om te verander, dat hy bereid was om sy lewe op te gee vir haar geluk.
Vir haar liefde.
